Saturday, January 13, 2018

કેટલાક રમૂજી સત્યો

·         * આજે એક માણસે મારા ઘર નો દરવાજો ખખડાવ્યો અને પાસે ખુલનારા નવા સ્વીમીંગ પુલ માટે મારી પાસે નાનકડું ડોનેશન માંગ્યું આથી મેં એને એક ગ્લાસ પાણી આપ્યું!

·        *  મેં બદલી ને મારો પાસવર્ડ 'incorrect' કરી નાંખ્યો જેથી હવે જ્યારે પણ હું ભૂલી જઈશ તો કમ્પ્યુટર સામે થી કહેશે 'તમારો પાસવર્ડ incorrect છે' !

·         * આર્ટિફિશ્યલ ઇન્ટેલિજન્સ નો નેચરલ સ્ટુપિડીટી સામે ગજ ના વાગે!

·        *  હું ઘણાં બધાં કામો એકસાથે કુશળતા પૂર્વક કરવામાં ઘણો સક્ષમ છું. જેમકે સમય વેડફવો, નવરાં કંઈ કર્યાં વગર બેસી રહેવું, કામ પાછું ધકેલ્યા કરવું બધું હું એક સાથે કરવામાં એક્કો છું!

·        *  જ્યારે બધાં પાસા ખોટાં પડે ત્યારે જો તમારાં મોઢા પર સ્મિત રમી રહ્યું હોય તો એનો અર્થ એવો થાય કે તમારી પાસે દોષ નો ટોપલો કોના પર ઢોળવો નામ તૈયાર છે!

·        *  અનપેક્ષિત ની અપેક્ષા રાખવી એનો અર્થ ખરું જોતા તો તે અપેક્ષિત છે એવો થયો ને!

·         * મારી સલાહ લો - હું વાપરતો નથી!

·         * મહેમાનગતિ એટલે મહેમાનોને એવી લાગણીનો અનુભવ કરાવવાની કલા જાણે તેઓ પોતાને ઘેર હોય, જ્યારે તમે પણ અંતરથી તેમના માટે એમ ઈચ્છતા હોવ!

·        *  હું મહિના પહેલા એક વેક્યુમ ક્લીનર લાવ્યો છું અને હજી ધૂળ ખાય છે!

·         * જો તમે તમારા પગ સતત જમીન પર જડેલા રાખશો તો પાટલૂન પહેરવામાં તકલીફ પડશે!

·         * કમ્પ્યુટર મને ચેસ માં તો હરાવી દે છે પણ મારો એને પડકાર છે કિક - બોક્સિંગ માં મને હરાવી જૂએ!

·         * મને દ્વિધા આપો અથવા બીજું કંઈક આપો!

·        *  જે છેલ્લે હસે છે તે સૌથી ધીમે સમજતું હોય છે!

·         * કોઈક વાર સ્ત્રીઓ પુરૂષો ને મૂર્ખ બનાવતી હોય છે અને ઘણી વાર તો એમને તેમ કરવાની જરૂર પણ પડતી નથી!

·         * હું તેને એક ભયંકર 'લૂક' આપવાનો હતો પણ તેની પાસે તો હતો !

·         * ઘાસ હંમેશા સામેની બાજુ વધુ લીલું હોય છે પણ ચાલો સારું છે તમારે એને કાપવું તો નહીં પડે!


('ઈન્ટરનેટ પરથી')

Saturday, January 6, 2018

જલધિતટે કવિ



               ગુજરાતી ભાષાની સુવિખ્યાત પ્રાર્થના 'અસત્યો માંહેથી'...ના સર્જક કવિ એટલે શ્રી ન્હાનાલાલ ... શ્રી પી કે દાવડા સાહેબની એક બ્લૉગપોસ્ટમાંથી એક અદભૂત ફોટોગ્રાફ અને પાછળની કલાત્મક સ્ટોરી જાણવા મળી. તેમના જ શબ્દો કૉપી-પેસ્ટ કરું છું...

૧૯૩૬-૩૭ ની આસપાસની આ વાત છે. એક દિવસ જગન મહેતા(ગાંધીજીના ફોટોગ્રાફર)  જૂહુના દરિયા કિનારે લટાર મારતા હતા અને એમની નજર એક વૃધ્ધ દંપતી ઉપર પડી. જગન મહેતાના મનમાં એકાએક ‘ફ્લૅશ’ થયો આ તો કવિ ન્હાનાલાલ અને માણેકબા! એમનાં પત્ની! અહીં જૂહુના દરિયાકિનારે ક્યાંથી? એમની આ જીવનસંધ્યા છે અને સંધ્યાકાળે જ ‘સખી’ સાથે સમુદ્રકિનારે ફરવા આવે છે. એમની આ તસવીર પાડી લીધી હોય તો? એ સંધ્યા તો વીતી ગઈ, પણ બીજી સંધ્યાએ જગન મહેતા કૅમેરા લઈને હાજર થઈ ગયા. સારી વાર રાહ જોયા પછી કવિ ધીમી ચાલે આવતા દેખાયા. એક હાથમાં વૉકિંગ સ્ટિક અને બીજો હાથ વૃદ્ધા પત્નીના ખભે. કવિએ સ્મિત કર્યું : ‘અરે ભાઈ, હવે આ ઉંમરે અમારા ફોટા કેવા ! હવે તો અમે...’ એમણે ડૂબતા સૂરજ તરફ લાકડી ચીંધી. ભીની રેતી પર કવિના પગલાંના નિશાન બરાબર ઊઠે તેવી રીતે, અને ડૂબતા સૂરજના તેજને લીધે પાછળ તરફ પડતા પડછાયાને ઝડપી લેવા જગન મહેતાએ પાછળથી એમની તસવીરો લીધી. પછી નામ આપ્યું, “જલધિતટે કવિ.” 



કુમારમાં એ ફોટો છપાયો અને આ ચિત્ર અમર બની ગયું. કવિની જીવનસંધ્યા અને આકાશી સંધ્યાનું એવું તો અદભૂત સંયોજન એ ફોટોગ્રાફમાં ઊતર્યું, એ માત્ર નિર્જીવ ચિત્રને બદલે કાગળ પર છાયાંકિત કવિતા બની ગઈ. ખુદ કવિ ન્હાનાલાલ અને માણેકબા રાજી થયા. ઉઘાડા પગે અને લાકડીના ટેકે દરિયા કિનારાની ભીની રેતીમાં ચાલતા કવિ શ્રી ન્હાનાલાલની આ ઐતિહાસિક તસ્વીર છે. તસ્વીરમાં રેતીનો વિશાળ પટ ખાસ ધ્યાન ખેંચે છે. જે સમયની આ તસ્વીરો છે, એ સમયમાં કેમેરા આજના જેવા શક્તિશાળી ન હતા. એ સમયે તસ્વીરોને Edit કરવાની પણ કોઈ ટેકનીક ન હતી. ત્યારે હોમાયબાનુ અને જગન મહેતાએ લીધેલી તસ્વીરો જોઈ વાહ વાહ બોલી જવાય છે.

 ('ઇન્ટરનેટ  પરથી')

નાતાલની શ્રેષ્ઠ ભેટ

માર્ક ૧૧ વર્ષનો અનાથ કિશોર હતો જે તેની આધેડ વયની માસી સાથે રહેતો હતો. માસી અતિ કકળાટીયણ સ્વભાવની સ્ત્રી હતી જેને પોતાની મૃત બહેન ના ફરજંદને ઉછેરવાની જવાબદારી કડાકૂટ ભરી અને આકરી લાગતી હતી. માર્કને એમ કહેવાનો અને જતાવવાનો એક પણ મોકો ચૂકતી નહી કે પોતે કેટલી ઉદાર છે અને પોતાની દયા ને લીધે તે જ્યાં ત્યાં ની ઠોકરો ખાતો ભટકી નથી રહ્યો. તેને સાંભળવા પડતાં કડવા વેણ અને ક્યારેક ખાવા પડતાં માર છતાં માર્ક એક શાંત, વ્હાલો નમ્ર બાળક હતો.
વર્ગમાં ઘણાં બાળકો વચ્ચે મારિઆ મિસે તેની નોંધ પણ નહોતી લીધી. પણ છેલ્લા થોડા સમયથી વર્ગ પૂરો થયા બાદ તે વર્ગ સાફ કરવામાં તેમની મદદ કરવા રોકાતો. તેમને પાછળથી જાણ થઈ હતી કે તેની માસી માટે તેને ઠપકો આપતી હતી છતાં તે મારિઆ મિસને  મદદ કરવા માટે રોજ રોકાતો. તેઓ બંને ઝાઝી વાતચીત કર્યા વગર શાંતિથી વર્ગ સાફ કરતાં. તેમને બંનેને કાર્ય કરતી વેળાએ એક અજબ ની શાંતિ અને સંતોષનો અનુભવ થતો. જ્યારે તેઓ થોડી ઘણી વાતચીત કરી લેતા ત્યારે મોટે ભાગેએ માર્કની માતા વિષે રહેતી. તે મૃત્યુ પામી ત્યારે માર્ક ખૂબ નાની વયનો હતો છતાં તેના મનમાં માતાના મમતા ભર્યાં, કોમળ હેત ની સ્મૃતિ હજી અકબંધ હતી. તેને એવું યાદ આવતું કે મા તેની સાથે સૌથી વધારે સમય પસાર કરતી.
જ્યારે નાતાલ નજીક આવી ત્યારે માર્ક માટે વર્ગ પૂરો થયા બાદ વર્ગમાં વધુ સમય રોકાવું અઘરું થવા માંડ્યું. પણ એક દિવસ તો વર્ગ પૂરો થયા બાદ જેવો તે ઝડપથી ભાગવા જતો હતો કે મારિઆ મિસે તેને પકડી પાડ્યો અને તેને વર્ગમાં રોકાવાનું કારણ પૂછ્યું. મારિઆ મિસે જ્યારે તેને જણાવ્યું કે તેની ખોટ તેમને વર્ગ સાફ કરતી વેળાએ સાલતી હતી, અને તે તેને ખૂબ યાદ કરતા હતા, ત્યારે તે આભો બની ગયો અને તેમને પૂછ્વા લાગ્યો,શું તમે ખરેખર મને યાદ કરતા હતા?”  તેની ભોળી નિર્દોષ રાખોડી ભાવવાહી આંખો ત્યારે જોવા જેવી હતી!
મારિઆ મિસે તેને સમજાવ્યું કે કઈ રીતે તેણે તેમની મદદ કરી તેમના હ્રદયમાં મિત્ર તરીકે સ્થાન પ્રાપ્ત કરી લીધું હતું. તેણે કહ્યું,"હું તમારા  માટે એક ભેટ બનાવી રહ્યો હતો, એટલે ઘેર જલ્દી ચાલ્યો જતો હતો. નાતાલ આવી રહી છે ને? એટલે હું તમને એક ભેટ આપવાનો છું." આટલું કહી તે શરમાઈ ત્યાંથી ભાગી ગયો!
પછી તો નાતાલનો દિવસ આવ્યો. બધાં વિદ્યાર્થીઓ જતા રહ્યા પછી તે સંકોચ સાથે કંઈક છૂપાવતો મારિઆ મિસ પાસે ગયો અને તેણે લાકડાની એક નાનકડી પેટી તેમના હાથમાં મૂકતા કહ્યું,” તમારી ભેટ! મને આશા છે તમને ગમશે!
મારિઆ મિસે પ્રતિભાવ આપતા કહ્યું," ખુબ સુંદર છે, માર્ક. એમાં કંઈ છે?"
તેણે ભોળા ભાવે જવાબ આપ્યો,"એમાં જે છે તેને તમે જોઈ નહિ શકો. તેને તમે સ્પર્શી પણ નહિ શકો, ચાખી પણ નહિ શકો. મારી માતા હંમેશા કહેતી કે તેનાથી તમને હંમેશા સારું લાગે છે, જ્યારે ખુબ ઠંડી હોય કે પછી જ્યારે તમે એકલાપણું અનુભવતા હોવ ત્યારે પણ તે તમને સારું લગાડે છે.”
 મારિઆ મિસે ખાલી પેટીમાં જોયું. તેમણે તેને પૂછ્યું,"એવી કઈ વસ્તુ છે આમાં માર્ક જે મને આટલું બધું સારું લગાડશે?"
તેણે હળવેથી કહ્યું,"પ્રેમ...અને મારી માતા કહેતી જ્યારે આપણે વહેંચીએ ત્યારે શ્રેષ્ઠ બની રહેતો હોય છે." આટલું કહી ત્યાંથી ચાલ્યો ગયો.
મારિઆ મિસે લાકડાનાં ટુકડાઓમાંથી હાથે બનાવેલી નાનકડી પેટીને તેમના પિયાનો પર ગોઠવી છે અને જ્યારે તેમને  મિત્રો કે મહેમાનો કુતૂહલવશ પૂછતાં કે એમાં શું છે? ત્યારે તેમનો સસ્મિત જવાબ રહેતો "પ્રેમ!"
મારિઆ મિસને મળેલી અત્યાર સુધીની શ્રેષ્ઠ નાતાલની ભેટ હતી!


('ઈન્ટરનેટ પરથી')

Sunday, December 24, 2017

કુટુંબ ક્ષમાનું ધામ છે

ખ્રિસ્તી ધર્મ ગુરુ પોપ ફ્રાન્સિસે પોતાની નિવૃત્તિ વેળા એ ૩જી ડિસેમ્બર ૨૦૧૭ ના રવિવારે આપેલ આ વક્તવ્ય માણવા લાયક છે. એમાં તેમણે કુટુંબ વિશે સુંદર વિચારો રજૂ કર્યા છે. 
કુટુંબ ક્ષમાનું ધામ છે. 
આદર્શ કે સંપૂર્ણ કુટુંબ જેવું કંઈ હોતું નથી. આપણા માતા પિતા સંપૂર્ણ હોતા નથી, આપણે પોતે સંપૂર્ણ હોતા નથી. આપણા લગ્ન સંપૂર્ણ પાત્ર સાથે થતા નથી કે નથી આપણા સંતાનો સંપૂર્ણ હોતાં. આપણને સૌ ને એકમેક માટે ફરીયાદો હોય છે. આપણે સતત નિરાશા માં રાચતા હોઈએ છીએ. 
ક્ષમા વગર લગ્નજીવન કે કુટુંબ ટકી શકે નહીં. આપણા પોતાના માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને આધ્યાત્મિક વિકાસ માટે ક્ષમા અતિ મહત્વ ની છે, જરૂરી છે. ક્ષમા વગર કુટુંબ ક્લેશ અને કકળાટનો અડ્ડો બની રહે છે. ક્ષમા વગર કુટુંબ માંદલું બની રહે છે. 
ક્ષમા આત્માની શુદ્ધિ છે, મનને શુદ્ધ કરવાનો માર્ગ છે, હ્રદયની મુક્તિનો ઉપાય છે. જે ક્ષમા આપતો નથી તેને ચિત્તમાં કે ઇશ્વર સાથે ના સંવાદ માં શાંતિ પ્રાપ્ત થતી નથી. 
મનની અશાંતિ એવું ઝેર છે જે માણસ ને ગૂંગળાવી ને મારી નાંખે છે. 
હ્રદયમાં દર્દ સંઘરી રાખવાથી આપણે પોતાનો વિનાશ નોતરીએ છીએ. હ્રદય માં પૂર્વગ્રહો, ઈર્ષ્યા, રોષ વગેરે નકારાત્મક લાગણીઓ સંઘરી રાખવી પોતાની હત્યા કરવા સમાન છે. 
જેઓ માફી આપી શકતા નથી તેઓ શારીરિક રીતે, માનસિક રીતે અને આધ્યાત્મિક રીતે બિમાર હોય છે. 
આ કારણો ને લીધે કુટુંબ એવી જગા છે જ્યાં જીવન છે, મૃત્યુ નહીં ; સ્વર્ગ છે, નરક નહીં ; રામબાણ ઇલાજ છે, રોગો નહીં ; ક્ષમા નું મંદિર છે, અપરાધ ભાવ નું પોટલું નહીં... 
ક્ષમા આનંદ લઈ આવે છે જ્યાં દુઃખ અને ગમગીની હોય, જ્યાં દુઃખ અને ગમગીની ના કારણે રોગ નું સામ્રાજ્ય હોય...

(ઇન્ટરનેટ પરથી)

Saturday, December 16, 2017

વેદિક ગણિત દ્વારા દ્વિઅંકી સંખ્યાનો ઘડીયો લખવાની સરળ અને મજેદાર રીત

દ્વિઅંકી સંખ્યા નો ઘડિયો લખવાની સરળ અને મજેદાર રીત રાંચીના  આર. કે. મલિકે શેર કરેલી એક વોટસ્ એપ પોસ્ટ દ્વારા જાણવા મળી. ગણિતના રસિયાઓને અને તમારા બાળકોને તે ચોક્કસ ગમશે અને ભારે ઉપયોગી પડશે.
જે દ્વિઅંકી સંખ્યા નો ઘડીયો લખવો હોય તેના બંને અંકો નાં ઘડીયા બાજુ બાજુમાં લખો.
દા..૮૭ નો ઘડીયો લખવો હોય તો અને ના ઘડીયા બાજુ બાજુમાં લખો.
                     
૧૬         ૧૪   
૨૪         ૨૧   
૩૨         ૨૮   
૪૦         ૩૫   
૪૮         ૪૨   
૫૬         ૪૯   
૬૪         ૫૬   
૭૨         ૬૩   
૮૦         ૭૦   

હવે પ્રથમ સંખ્યાને બીજી સંખ્યાના પ્રથમ અંક (દશક સ્થાનના અંક) માં ઉમેરી દો અને જવાબ ને બીજી સંખ્યાના બીજા અંક (એકમ સ્થાનના અંક) ની આગળ જોડી દો. જે સંખ્યા જવાબમાં મળી તે મૂળ દ્વિઅંકી સંખ્યા નાં ઘડીયા નો જવાબ છે.
દા.ત. ૮૭ X ૨ માટે,  ૧૬ ને ૧૪માં ના દશક સ્થાનના અંક માં ઉમેરો અને  (૧૬+‌)ના વાબ ૧૭ને, ૧૪માંના એકમ સ્થાનના અંક ની આગળ લખો. વાબ ૧૭૪ આવ્યો જે ૮૭ X નો વાબ છે. ‌ ‌
રીતે આગળ વધતાં તમે ૮૭નો આખો ઘડીયો લખી શકશો.

૧૬         ૧૪    (૧૬+)    ૧૭૪
૨૪         ૨૧    (૨૪+)    ૨૬૧
૩૨         ૨૮    (૩૨+)    ૩૪૮
૪૦         ૩૫    (૪૦+)    ૪૩૫
૪૮         ૪૨    (૪૮+)    ૫૨૨
૫૬         ૪૯    (૫૬+)    ૬૦૯
૬૪         ૫૬    (૬૪+)    ૬૯૬
૭૨         ૬૩    (૭૨+)    ૭૮૩
૮૦         ૭૦    (૮૦+)    ૮૭૦

નીચે આપેલા બે ઉદાહરણો રીત વધુ સારી રીતે સમજાવી શકશે.

૩૮નો ઘડીયો
                              ૩૮
         ૧૬   (+)      ૭૬
         ૨૪   (+)    ૧૧૪
૧૨       ૩૨   (૧૨+૧૫૨
૧૫       ૪૦   (૧૫+૧૯૦
૧૮       ૪૮   (૧૮+૨૨૮
૨૧       ૫૬   (૨૧+૨૬૬
૨૪       ૬૪   (૨૪+૩૦૪
૨૭       ૭૨   (૨૭+૩૪૨
૩૦       ૮૦   (૩૦+૩૮૦
૩૩       ૮૮   (૩૩+૪૧૮
૩૬       ૯૬   (૩૬+૪૫૬

હવે ૯૨ નો ઘડિયો
                                 ૯૨
  ૧૮                           ૧૮૪
  ૨૭                           ૨૭૬
  ૩૬                           ૩૬૮
  ૪૫       ૧૦      (૪૫+)૪૬૦
  ૫૪       ૧૨      (૫૪+)૫૫૨
  ૬૩       ૧૪      (૬૩+)૬૪૪
  ૭૨       ૧૬      (૭૨+)૭૩૬
  ૮૧       ૧૮      (૮૧+)૮૨૮
  ૯૦       ૨૦      (૯૦+)૯૨૦
  ૯૯       ૨૨      (૯૯+)૧૦૧૨
૧૦૮       ૨૪      (૧૦૮+)૧૧૦૪

રીતે તમે ૧૦ થી ૯૯ સુધીના દ્વિઅંકી સંખ્યાના ઘડીયા આસાનીથી લખી શકશો!
છે વેદિક ગણિતની તાકાત!


('ઈન્ટરનેટ પરથી')